بابا صفرى
133
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
بارى چون كسى از اين راه شفا مييافت مردم آن را معجز ميخواندند و آن شخص را نظر كرده ميگفتند . او را محترم ميداشتند و التماس دعا ميكردند . گاهى هم لباسهاى او را تكهتكه كرده بعنوان تبرك قطعاتى از آن را ميبردند . اعلام خبر معجز معمولا با طبل و شيپور بود بدينمعنى وقتى معجزى صورت ميگرفت در پشت بام مسجد يا در ميدان مقابل آن طبل و شيپور مينواختند و بدينوسيله عامه را از توجهى كه بيك درمانده شده است آگاهى ميدادند . عزادارى محرم : كنون بمطالب خود برميگرديم و گوئيم كه انجام مراسم طشت - گذارى بمنزلهء اعلام رسمى شروع سوگوارى است . از آن روز مساجد و تكايا سياهپوش ميشوند و در بازار و كاروانسراها و خيابانها پرچمهاى سياه بر در مغازهها و تجارتخانهها باهتزاز در ميآيد . جشن و شادمانيها تعطيل ميگردد و تفريحات معمولى كمتر مىشود . عزادارى ماه محرم به صورت مختلف صورت ميگيرد . يكى از آنها برگزارى مجالس روضهخوانى است و اين مجالس علاوه بر مساجد و تكايا گاهى در منازل اشخاص منعقد ميگردد . موقع برگزارى آن يا صبح زود است تا مردم پس از پايان مجلس بكسب و كار خود برسند و يا طرف عصر است تا آنها پس از تعطيل كسب و كار در آن شركت نمايند . در اين مجالس بطوريكه در اول اين فصل اشاره كرديم ، از حاضرين با چائى پذيرائى مىشود و اگر مجلس روضه صبح زود باشد به آنان كلوچه و چاى شيرين ميدهند پس از آن روضهخوانها بنوبت بالاى منبر ميروند و دربارهء مسائل سخنرانى ميكنند . تعداد واعظ و روضهخوان با مكنت صاحبخانه در خانهها ، و ميزان كمك مردم بمخارج مساجد و تكايا ، بستگى دارد . خانههائى كه در آنها روضهخوانى مىشود معمولا تالار بزرگى دارند و در سالهائيكه فصل مقتضى باشد حياط و ايوان را نيز براى نشستن مردم فرش مينمايند . تكيهگاه سخنان روضهخوانها غالبا اخلاقيات و نيز مصائب خاندان پيامبر اسلام در راه اشاعهء دين بويژه مظلوميتهاى حسين بن على ( ع ) است ولى در گذشته